Nielegalne spuszczanie ścieków – gdzie zgłosić naruszenie i kto może interweniować?

Nielegalne odprowadzanie ścieków do rzeki, jeziora, rowu melioracyjnego czy bezpośrednio do gruntu to poważny problem, który może powodować zanieczyszczenie środowiska, zagrożenie dla zdrowia ludzi i degradację wód. Niestety, takie sytuacje nadal się zdarzają. Czasami ścieki są odprowadzane bezpośrednio z nieruchomości, innym razem przez nielegalne przyłącza, nieszczelne szamba lub instalacje, które nie spełniają wymagań prawnych.

Co zrobić, gdy zauważymy takie działanie? Gdzie zgłosić nielegalne spuszczanie ścieków i jakie instytucje są odpowiedzialne za kontrolę?

1. Wody Polskie – gdy ścieki trafiają do wód lub urządzeń wodnych

Jednym z pierwszych adresatów zgłoszenia mogą być Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

To szczególnie istotne, jeżeli ścieki są odprowadzane do rzeki, jeziora, kanału, rowu lub innego urządzenia wodnego.

Zgodnie z przepisami Prawa wodnego wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wymaga spełnienia określonych warunków prawnych. W wielu przypadkach konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Jeżeli podejrzewamy, że ktoś odprowadza ścieki bez wymaganego pozwolenia albo narusza jego warunki, warto przekazać informację do właściwej jednostki Wód Polskich.

Zgłoszenie powinno zawierać możliwie dokładny opis sytuacji, lokalizację miejsca zrzutu oraz informacje o czasie i częstotliwości występowania zdarzenia.

2. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska – gdy dochodzi do zanieczyszczania środowiska

W przypadku podejrzenia zanieczyszczania środowiska warto zawiadomić również Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ).

Inspekcja Ochrony Środowiska kontroluje przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony środowiska. Może podejmować działania kontrolne wobec podmiotów, które prowadzą działalność mogącą powodować zanieczyszczenie wód lub ziemi.

Do WIOŚ warto zgłosić między innymi:

• nielegalne odprowadzanie ścieków przemysłowych;

• zrzut nieoczyszczonych ścieków do rzeki lub jeziora;

• zanieczyszczenie wód substancjami chemicznymi;

• powtarzające się przypadki nielegalnego zrzutu ścieków;

• podejrzenie naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego.

Warto pamiętać, że WIOŚ nie zastępuje wszystkich organów odpowiedzialnych za gospodarkę ściekową. Wybór właściwego adresata zależy od rodzaju naruszenia.

3. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta – gdy problem dotyczy nielegalnego pozbywania się ścieków z nieruchomości

Jeżeli podejrzewamy, że właściciel nieruchomości nielegalnie pozbywa się nieczystości ciekłych, np. wypompowuje zawartość szamba do rowu lub na sąsiednią działkę, warto zgłosić sprawę do urzędu gminy lub miasta.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sprawuje określone ustawowo kompetencje związane z gospodarką nieczystościami ciekłymi.

Na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gmina kontroluje między innymi przestrzeganie obowiązków dotyczących pozbywania się nieczystości ciekłych przez właścicieli nieruchomości.

W praktyce zgłoszenie może dotyczyć:

• opróżniania szamba bez przekazywania nieczystości uprawnionemu podmiotowi;

• wylewania ścieków na grunt;

• odprowadzania zawartości zbiornika bezodpływowego do rowu;

• nieprawidłowego funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków.

4. Policja – gdy dochodzi do przestępstwa lub wykroczenia

Jeżeli mamy do czynienia z poważnym zanieczyszczeniem wody, celowym działaniem albo sytuacją stwarzającą zagrożenie dla ludzi lub środowiska, można zawiadomić Policję.

W zależności od okoliczności sprawa może wiązać się z odpowiedzialnością karną, w szczególności na podstawie przepisów dotyczących zanieczyszczania środowiska.

Art. 182 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za zanieczyszczanie wody, powietrza lub powierzchni ziemi w sposób mogący zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka albo spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi.

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia lub trwającego zdarzenia wymagającego pilnej interwencji należy dzwonić pod numer alarmowy 112.

Jak przygotować skuteczne zgłoszenie?

Samo stwierdzenie, że ktoś spuszcza ścieki, może nie wystarczyć do szybkiego ustalenia okoliczności zdarzenia.

Warto zgromadzić:

• dokładną lokalizację miejsca zrzutu;

• datę i godzinę zaobserwowanego zdarzenia;

• zdjęcia lub nagrania dokumentujące sytuację;

• informacje o tym, skąd i dokąd odprowadzane są ścieki;

• opis częstotliwości występowania naruszenia;

• ewentualne dane świadków.

Nie należy samodzielnie pobierać próbek z niebezpiecznych substancji ani wchodzić na cudzą nieruchomość bez zgody właściciela.

Warto również złożyć zawiadomienie w formie pisemnej lub elektronicznej i zachować potwierdzenie jego wysłania.

Nielegalne odprowadzanie ścieków – nie pozostawiaj sprawy bez reakcji

Nielegalne spuszczanie ścieków to nie tylko problem sąsiedzki. To potencjalne naruszenie przepisów Prawa wodnego, przepisów ochrony środowiska, a w określonych przypadkach również prawa karnego.

Wybór właściwego organu zależy od tego, gdzie ścieki są odprowadzane, kto odpowiada za ich zrzut i jakie przepisy mogły zostać naruszone.

W praktyce warto pamiętać, że zawiadomienie może trafić do kilku instytucji jednocześnie, jeżeli każda z nich ma kompetencje do zbadania innego aspektu sprawy.

Jeżeli zauważasz nielegalne odprowadzanie ścieków, nie ignoruj problemu. Odpowiednio przygotowane zgłoszenie może pomóc w ustaleniu sprawcy, zatrzymaniu naruszenia i ochronie lokalnych zasobów wodnych.