Kiedy WSA rozpatruje sprawę z zakresu prawa wodnego na posiedzeniu niejawnym?
Sprawy z zakresu prawa wodnego mogą dotyczyć m.in. pozwoleń wodnoprawnych, zgód na wykonanie urządzeń wodnych, odprowadzania wód opadowych czy zarzutów dotyczących działalności organów Wód Polskich. Po wniesieniu skargi na decyzję lub postanowienie administracyjne sprawa może trafić do wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA). Nie zawsze jednak sąd rozpoznaje ją na rozprawie. W określonych sytuacjach możliwe jest rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Podstawa prawna postępowania uproszczonego
Podstawowe znaczenie mają art. 119–122 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Przepisy te określają, kiedy sąd może zastosować tryb uproszczony oraz na jakich zasadach rozpoznaje w nim sprawę.
Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. sprawa rozpoznawana w tym trybie jest rozstrzygana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że sąd nie przeprowadza rozprawy z udziałem stron, lecz analizuje zgromadzony materiał sprawy.
Kiedy sprawa wodnoprawna może być rozpoznana w trybie uproszczonym?
Zgodnie z art. 119 p.p.s.a. postępowanie uproszczone jest dopuszczalne w kilku przypadkach.
Po pierwsze, gdy decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności albo wydano je z naruszeniem prawa uzasadniającym wznowienie postępowania. Może to mieć znaczenie np. w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych, jeżeli strona podnosi zarzuty wskazujące na poważne wady prawne rozstrzygnięcia.
Po drugie, gdy strona złoży wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron nie zażąda rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku.
Po trzecie, gdy skarga dotyczy określonego postanowienia administracyjnego. Chodzi m.in. o postanowienia, na które przysługuje zażalenie, postanowienia kończące postępowanie oraz rozstrzygające sprawę co do istoty, a także wskazane w ustawie postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
Po czwarte, gdy skarga dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ta przesłanka może być istotna, jeżeli organ właściwy w sprawie wodnoprawnej nie wydaje rozstrzygnięcia w wymaganym terminie albo prowadzi postępowanie nadmiernie długo.
Po piąte, gdy zaskarżona decyzja została wydana w administracyjnym postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Warto pamiętać, że sam fakt, iż sprawa dotyczy prawa wodnego, nie przesądza o możliwości zastosowania trybu uproszczonego. Konieczne jest spełnienie jednej z ustawowych przesłanek.
Czy WSA może mimo wszystko wyznaczyć rozprawę?
Tak. Zgodnie z art. 122 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać ją do rozpoznania na rozprawie. Oznacza to, że skierowanie sprawy do tego trybu nie gwarantuje, iż całe postępowanie zakończy się bez rozprawy.
Jeżeli charakter sprawy, jej złożoność lub potrzeba dokładniejszego wyjaśnienia okoliczności przemawiają za przeprowadzeniem rozprawy, sąd może zdecydować o zmianie sposobu rozpoznania sprawy.
Co oznacza posiedzenie niejawne dla strony?
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oznacza przede wszystkim brak rozprawy, podczas której strony mogłyby ustnie przedstawić swoje stanowiska. Dlatego szczególne znaczenie ma odpowiednie przygotowanie skargi oraz argumentacji prawnej już na etapie postępowania pisemnego.
W sprawach wodnoprawnych istotne może być precyzyjne wskazanie naruszonych przepisów, wykazanie błędów organu oraz odniesienie się do dokumentacji dotyczącej korzystania z wód, urządzeń wodnych czy wydanych zgód i pozwoleń.
Podsumowanie: WSA może rozpoznać sprawę z zakresu prawa wodnego na posiedzeniu niejawnym, jeżeli zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 119 p.p.s.a. Tryb uproszczony nie zależy wyłącznie od rodzaju sprawy, lecz przede wszystkim od jej podstawy prawnej i okoliczności procesowych.