Zbiornik retencyjny na prywatnej posesji
Wykonanie bezodpływowego zbiornika retencyjnego na deszczówkę nie jest jednoznaczne w kontekście przepisów prawa budowlanego. Sprawdź aktualne stanowisko sądów administracyjnych.
Sposób na suszę
Zachodzące zmiany klimatu wpływają na decyzje osób prywatnych. Jednym ze sposobów jest inwestycja w przydomowy zbiornik retencyjny z zamkniętą kubaturą. W praktyce organy mierzą się z zagadnieniem czy na wykonanie takiego zbiornika będzie potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę, czy też wystarczy samo zgłoszenie. Samo odczytanie przepisów prawa budowlanego nie daje nam jednoznacznej odpowiedzi.
Co na to prawo budowlane?
Z literalnego (dosłownego) brzmienia przepisu art. 29 prawa budowlanego wynika, że w katalogu robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie wymieniono wykonania zbiornika bezodpływowego na deszczówkę. Najbardziej zbliżoną kategorią do tych obiektów należą chociażby zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe o pojemności 10 m3 (art. 29 ust. 1 pkt 6 p.b.).
Niewątpliwe zarówno zbiorniki na ścieki jak i na deszczówkę pełnią podobne funkcje tj.:
- Gromadzenia substancji ciekłych, z tą różnicą, że zbiornik na nieczystości charakteryzuje się większym oddziaływaniem, niż zbiornik na wodę deszczową.
- Oba obiekty są zasobnikami, konstrukcyjnie podobnymi.
- Zakres robót budowlanych obejmujących ich zainstalowanie w zasadzie będzie taki sam.
Wykładnia przepisów
W sprawie wykładni zakatalogowania wykonania zbiornika retencyjnego wypowiedział się WSA w Szczecinie w 2024 roku. Sprawa dotyczyła w odniesieniu do budowy zbiornika na wodę opadową o pojemności 4 m3. Sama pojemność takiego zbiornika nasuwała w toku logicznego rozumowania, że uzyskanie pozwolenia na budowę byłoby zbyt daleko ingerujące.
Zdaniem Sądu (Wyrok WSA w Szczecinie z 5.09.2024 r., II SA/Sz 440/24, LEX nr 3776724) poprzestanie na takiej interpretacji stoi w sprzeczności zarówno z rezultatem wykładni celowościowej jak i systemowej, a także zasadą proporcjonalności. Zwrócić należy bowiem uwagę, że w katalogu tym znajdują się obiekty o zbliżonym lub większym stopniu skomplikowania i oddziaływania niż obiekt planowany przez Skarżącego. Z tych też względów zastosowanie odmiennej kwalifikacji prawnej wobec zbiornika na wodę deszczową nie znajduje racjonalnego uzasadnienia.
w odniesieniu do budowy zbiornika na wodę opadową o pojemności 4 m3 – nadmierny i nieproporcjonalny w stosunku do zamierzonego celu – ochrony interesu publicznego i uzasadnionych interesów osób trzecich, które mogłyby zostać naruszone w toku procesu inwestycyjno-budowlanego.
Zgłoszenie robót budowlanych
W myśl art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei przepisy art. 29-31 p.b. wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania. W doktrynie przyjmuje się, że wyodrębnienie katalogu przedsięwzięć zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwoleń na budowę stanowi przejaw właściwego, bo zgodnego z zasadą proporcjonalności, podejścia ustawodawcy w stopniu reglamentacji administracyjnej prawa do zabudowy nieruchomości (por. Z. Niewiadomski „Prawo budowlane. Komentarz.”, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2011, s. 364). Interpretacja przepisów powinna nadążać za obecną tendencją do odformalizowania procedur i stopniowego zmniejszania reglamentacji prawnej nieskomplikowanych pod względem technicznym budów i robót budowlanych.
Takie stanowisko wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1865/21. Mianowicie NSA, odwołując się do argumentacji, że skoro ustawodawca przewidział dla takich zamierzeń jak budowa zbiornika na ścieki o pojemności do 10 m3 zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, to tym bardziej zamierzenie o znacznie mniejszym stopniu technicznego skomplikowania i znacznie mniejszym oddziaływaniu powinno być zwolnione od tego obowiązku.