Wody Polskie – kim są i jakie mają uprawnienia wobec właścicieli nieruchomości?

Czym zajmuje się PGW Wody Polskie?  Jakie mają uprawnienia kontrolne i decyzyjne? Jak się bronić przed ich decyzjami?

Struktura Wód Polskich

Państwowe Gospodarstwo Wodne „Wody Polskie” to instytucja odpowiedzialna za gospodarkę wodną w Polsce. Działa na podstawie ustawy Prawo wodne i jest państwową osobą prawną. Wody Polskie zajmują się m.in. ochroną przed powodzią i suszą, usługami wodnymi oraz zarządzaniem zasobami wodnymi, które są własnością Skarbu Państwa. Wody Polskie zostały utworzone 1 stycznia 2018 roku na podstawie ustawy Prawo wodne oraz rozporządzenia Ministra Środowiska. Instytucja składa się z Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, 11 Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej, 50 Zarządów Zlewni i 330 Nadzorów Wodnych. 

Co do piastunów organów Wód Polskich ważne jest zidentyfikowanie hierarchii. To będzie ważne w kontekście wszelkich środków odwoławczych. Najczęściej adresat naszego odwołania będzie wskazany w pouczeniu na końcu decyzji administracyjnej.

Prezes Wód Polskich pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej

 Właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do dyrektorów zarządów zlewni

 Właściwy dyrektor zarządu zlewni pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do kierowników nadzorów wodnych

 Kontrola gospodarowania wodami dotyczy:

 1) korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych;

2) przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy;

3) przestrzegania warunków ustalonych w pozwoleniach zintegrowanych;

4) wykonywania urządzeń wodnych;

5) utrzymywania wód oraz urządzeń wodnych;

6) przestrzegania nałożonych na właścicieli gruntów obowiązków oraz ograniczeń;

7) przestrzegania warunków obowiązujących w strefach ochronnych i obszarach ochronnych;

8) stanu jakości wody ujmowanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz wody w kąpieliskach i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli;

9) przestrzegania warunków obowiązujących na wałach przeciwpowodziowych oraz na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią;

10) stanu zabezpieczenia przed powodzią oraz przebiegu usuwania skutków powodzi związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych;

11) ustawiania i utrzymywania stałych urządzeń pomiarowych na brzegach i w wodach;

12) wykonywania w pobliżu urządzeń wodnych robót lub czynności, które mogą zagrażać tym urządzeniom lub spowodować ich uszkodzenie;

13) usuwania szkód związanych z ruchem zakładu górniczego w zakresie gospodarki wodnej.

 Co mogą Wody Polskie w ramach kontroli?

• Wstęp i inspekcja:

Wody Polskie mają prawo wstępu na tereny, na których znajdują się urządzenia wodne lub prowadzona jest działalność związana z korzystaniem z wód. 

• Pomiary i badania:

Pracownicy Wód Polskich mogą przeprowadzać niezbędne pomiary, badania oraz inne czynności kontrolne w celu ustalenia stanu faktycznego i przestrzegania przepisów. 

• Utrwalanie dowodów:

Kontrole mogą być utrwalane za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. 

• Żądanie informacji:

Wody Polskie mają prawo żądać od kontrolowanych podmiotów informacji pisemnych i ustnych oraz wzywać i przesłuchiwać osoby w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. 

• Zawieszanie pozwoleń:

W przypadku stwierdzenia naruszeń, Wody Polskie mogą zawieszać pozwolenia wodnoprawne. 

• Nakładanie kar:

Wody Polskie mogą nakładać grzywny w drodze mandatów karnych oraz sporządzać wnioski o ukaranie. 

• Współpraca z innymi organami:

Wody Polskie współpracują z innymi organami, takimi jak Inspekcja Ochrony Środowiska, w celu zapewnienia skutecznej ochrony wód. 

 Przykłady działań kontrolnych:

• Sprawdzanie wylotów ścieków i weryfikacja zgodności odprowadzanych wód z przepisami.
• Kontrola stanu urządzeń wodnych, w tym zapór, wałów przeciwpowodziowych i kanałów.
• Sprawdzanie przestrzegania warunków określonych w pozwoleniach wodnoprawnych.
• Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących stref ochronnych i obszarów ochronnych. 

Kontrola i co dalej?

Podczas kontroli masz obowiązek udostępnić miejsce kontroli oraz dokumenty. Kontrolujący urzędnicy muszą przedstawić upoważnienie do podjęcia kontroli oraz wylegitymować się przed podmiotem kontrolowanym. Z czynności kontrolnych sporządza się protokół kontroli, którego jeden egzemplarz doręcza się kontrolowanemu.

W tym czasie kontrola nie powinna raczej destabilizować funkcjonowania zakładu, przedsiębiorstwa czy działalności gospodarczej. Protokół powinien odpowiadać wymogom wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego.

Protokół kontroli podpisują:

1) organy wykonujące kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, albo ich upoważnieni pracownicy;

2) kontrolowany albo upoważniony przedstawiciel kontrolowanego, którzy mogą wnieść do protokołu kontroli umotywowane zastrzeżenia i uwagi.

W przypadku odmowy podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego albo jego upoważnionego przedstawiciela czyni się o tym wzmiankę w protokole kontroli, a odmawiający podpisu może w terminie 7 dni od dnia dokonania odmowy podpisania protokołu kontroli przedstawić swoje stanowisko na piśmie organowi wykonującemu kontrolę albo ministrowi właściwemu do spraw gospodarki wodnej.

Co ważne, odmowa podpisania protokołu kontroli nie stanowi przeszkody do podjęcia środków prawnych przewidzianych w przepisach ustawy.

Na podstawie ustaleń kontroli, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą:

1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne;

2) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy;

3) wystąpić do właściwego organu o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony;

4) nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w przepisach ustawy.

Kontrolowany, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, jest obowiązany powiadomić organ wykonujący kontrolę albo ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej o realizacji zaleceń wskazanych w tym zarządzeniu. Brak działań może wiązać się z dalszymi karami finansowymi.

Podmiot kontrolowany musi także zwracać uwagę na sposób i prawidłowość procedur kontroli, aby nie doszło do nadużyć ze strony urzędników.   Organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub innego przewidzianego prawem postępowania wobec osób odpowiedzialnych za dopuszczenie do uchybień i powiadomienie, w określonym terminie, o wynikach tego postępowania i podjętych działaniach.

 Wody Polskie, kompetencje, kontrola

Jeżeli masz jakieś pytania, to napisz do mnie!