Czy mogę usunąć żwir i piach z koryta rzeki?
Zlikwidowanie nadmiaru żwiru, piasku czy materiału dennego wymaga podjęcia szeregu działań przed rozpoczęciem prac. Sprawdź co musisz wiedzieć.
Rzeka
Zgodnie z prawem wodnym rzeki stanowią własność Skarbu Państwa. W jego imieniu obowiązki właściciela pełni wyspecjalizowana jednostka Wody Polskie (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie).
Jeżeli chodzi o rzekę (wody płynące) – zgodnie z prawem wodnym wszelkie roboty w korytach rzek (np. pogłębianie, regulacja, zmiana ukształtowania dna lub brzegów) są uznawane za roboty wodne, a nawet szczególnym korzystaniem z wód (art. 289 pkt 2 p.w.).
Obowiązki właściciela wód
Ustawa prawo wodne w sposób precyzyjny w art. 227 wskazuje na treść obowiązku utrzymywania wód poprzez:
- Utrzymywanie publicznych śródlądowych wód powierzchniowych oraz morskich wód wewnętrznych polega także na zachowaniu stanu dna lub brzegów oraz na remoncie lub konserwacji istniejących budowli regulacyjnych.
- Utrzymywanie wód, o których mowa w ust. 1, ma na celu zapewnienie:
1) ochrony przed powodzią lub usuwania skutków powodzi,
2) spływu lodu oraz przeciwdziałania powstawaniu niekorzystnych zjawisk lodowych,
3) warunków umożliwiających korzystanie z wód, w tym utrzymywania zwierciadła wody na poziomie umożliwiającym funkcjonowanie urządzeń wodnych, obiektów mostowych, rurociągów, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych oraz innych urządzeń,
4) warunków eksploatacyjnych śródlądowych dróg wodnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej,
5) działania urządzeń wodnych, w szczególności ich odpowiedniego stanu technicznego i funkcjonalnego
– i nie powinno uniemożliwić osiągnięcia celów środowiskowych określonych w art. 56, art. 57, art. 59 oraz w art. 61, przy uwzględnieniu dopuszczalności nieosiągnięcia celów środowiskowych, o której mowa w art. 66.
Ponadto w art. 227 ust. 3 prawa wodnego precyzuje pojęcie „utrzymywania wód”, o których mowa w ust. 1, jest realizowane przez:
1) wykaszanie roślin z dna oraz brzegów śródlądowych wód powierzchniowych;
2) usuwanie roślin pływających i korzeniących się w dnie śródlądowych wód powierzchniowych;
3) usuwanie drzew i krzewów porastających dno oraz brzegi śródlądowych wód powierzchniowych;
4) usuwanie ze śródlądowych wód powierzchniowych przeszkód naturalnych oraz wynikających z działalności człowieka;
5) zasypywanie wyrw w brzegach i dnie śródlądowych wód powierzchniowych oraz ich zabudowę biologiczną;
6) udrażnianie śródlądowych wód powierzchniowych przez usuwanie zatorów utrudniających swobodny przepływ wód oraz usuwanie namułów i rumoszu;
7) remont lub konserwację stanowiących własność właściciela wód:
- a) ubezpieczeń w obrębie urządzeń wodnych,
- b) budowli regulacyjnych;
8) rozbiórkę lub modyfikację tam bobrowych oraz zasypywanie nor bobrów lub nor innych zwierząt w brzegach śródlądowych wód powierzchniowych.
Do kogo po zgodę?
Zasadniczo Wody Polskie (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie) – to organ właściwy do wydania zgody (pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego, w zależności od zakresu). W przypadku prac na rzece będzie to pozwolenie wodnoprawne- wiąże się z pracami z większą ingerencją. Podział co wymaga tylko zgłoszenia a pozwolenia wynika z samej ustawy prawo wodne.
W tym miejscu wskazać wypadnie, że należy wyraźnie odróżnić usługi wodne od korzystania zwykłego z wód oraz korzystania szczególnego. W świetle jednoznacznej wypowiedzi ustawodawcy, usługi wodne to korzystanie z wód wykraczające poza granice powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód – art. 35 ust. 1 u.P.w. Dostęp do usług wodnych, podobnie jak korzystanie szczególne z wód, jest reglamentowany pozwoleniem wodnoprawnym, co wynika z art. 389 pkt 1 i 2 u.P.w.
Konstrukcja przepisów zawartych w Dziale IX Prawa wodnego powoduje, że wydanie decyzji pozytywnej jest zasadą, jeśli tylko spełnione są warunki wskazane w ustawie, zaś odmowa wydania pozwolenia może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy spełnione są negatywne przesłanki z art. 399 pkt 1 Prawa wodnego.
Przykład
Mam dostęp do rzeki (kajaki, łódki) jednak z uwagi na powstanie łachy (naniesienia piasku przez rzekę) mam utrudnione możliwości wypłynięcia do rzeki.
W tej sytuacji właściwym organem będzie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (RZGW) – działa w imieniu Wód Polskich i to do nich kieruje się wnioski o pozwolenia.
Jeżeli prace miałyby wpływać na środowisko – dodatkowo konieczna może być decyzja środowiskowa (wydaje wójt/burmistrz/prezydent miasta, po uzgodnieniach z RDOŚ). Tutaj lepiej skonsultować z organem czy taka decyzja będzie wymagana.
Samodzielne pogłębianie bez zgody jest ryzykowne – traktowane jako wykonanie robót wodnych bez pozwolenia i grozi odpowiedzialnością administracyjną i karną.
Podsumowując:
Chcąc legalnie pogłębić rzekę, należy to zgłosić do Wód Polskich (RZGW właściwego dla danego obszaru) i uzyskać odpowiednie pozwolenie wodnoprawne.
Jeżeli masz jakieś pytania, to napisz do mnie!