Prawo wodne zawiera przepisy karne za zniszczenie brzegu jeziora, rzeki lub morza oraz budowli i murów. Sprawdź jak się bronić.
Kary nie tylko kodeksie karnym
Przepisy związane z ochroną przyrody w tym wód nie są tylko wskazane w samym kodeksie karnym. W większości ustaw związanych z ochroną środowiska są także przewidziane sankcje w postaci przepisów dotyczących prawa o wykroczeniach czy prawa karnego.
Plany związane z ingerencją w brzeg zbiornika wodnego (mimo nawet prawa własności) mogą wiązać się negatywnymi konsekwencjami. Takich prac nie można wykonywać bez zgody właściwych organów. Większość zbiorników wodnych w Polsce podlega Wodom Polskim. Dodatkowe warunki obowiązują w sytuacji obszaru chronionego krajobrazu, np. Pojezierze Ełckie na Mazurach. Najnowsze prawo wodne przewiduje sankcję karną za ingerencję w linię brzegową zbiorników wodnych.
Art. 475 Prawo wodne [Niszczenie i uszkadzanie brzegów]
Kto niszczy lub uszkadza brzegi śródlądowych wód powierzchniowych, brzegi wód morskich, budowle, w tym mury, niebędące urządzeniami wodnymi, tworzące brzeg lub grunty pokryte śródlądowymi wodami powierzchniowymi
– podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Na czym może polegać popełnienie takiego czynu zabronionego. W jednej ze spraw oskarżony został skazany za:
- zlecenie przeprowadzenia prac ziemnych z użyciem ciężkich maszyn, polegających na wyrównaniu terenu przylegającego do jeziora i oczyszczeniu działki z naturalnie porastającej jej zieleni wysokiej i niskiej w celu urządzenia plaży i wycinki drzew, w wyniku czego doprowadził do nieodwracalnych, wieloletnich zmian w strukturze gleby, roślinności i świata zwierząt, trwałych zmian w ukształtowaniu terenu i wyglądzie krajobrazu, pozbawienia zwierząt kręgowych i bezkręgowych oraz ptaków rodzimego siedliska i ostoi,
- zasypanie ziemią obcego pochodzenia nasad pni oraz odrostów i połamania gałęzi koron, a także mechanicznych obrywów gałęzi drzew rosnących w pasie nadbrzeżnym jeziora, powodując istotną szkodę a także
- naruszenie linię brzegową jeziora poprzez zlecenie przeprowadzenia prac ziemnych z użyciem ciężkich maszyn, w wyniku czego zostały zniszczone szuwary oraz pas lądu pokryty warstwą ziemi przykrywającą naturalną roślinność jeziorną
Jak wygląda postępowanie?
Policja będzie prowadzić dochodzenie w tym zakresie, tj. przesłuchiwać świadków, stawiać zarzuty osobom podejrzanym, gromadzić dowody w sprawie. Już na tym etapie (nawet jako świadek możesz przyjść z własnym pełnomocnikiem/obrońcą). W sytuacji zebrania wystarczającego materiału dowodowego sprawa trafi do sądu. W tym przypadku na nowo będą rozpoznane zebrane dowody oraz zostaną przesłuchani świadkowie.
Zaś w przypadku braku podstaw zostanie wydane postanowienie o umorzeniu postępowania.
Ingerencja powinna zostać oceniona przez biegłego
Na etapie sądowym istnieje spore prawdopodobieństwo przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalizującego się w architekturze krajobrazu, inżynierii wodnej czy hydrologii. Na kanwie jednej ze spraw (Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 5.04.2019 r., VII Ka 186/19, LEX nr 2682866) w świetle treści opinii oskarżony zmienił naturalną krzywiznę brzegu jeziora i wyrównał jego krawędź przez jej zasypanie obcym materiałem oraz podniósł pas lądu przyległy do zbiornika wody przez nawiezienie ziemi i piasku. Zwrócić także uwagę należy na wykonanie sztucznie usypaną z ziemi i gruzu groblę oraz drewniany dwuczęściowy pomost. W tej sytuacji odwoływanie się przez skarżącego do tego, że część pomostu ma charakter pływający w żadnym stopniu nie może wpłynąć tak na kwestię jego zawinienia jak i wymiaru kary.
W sprawie tej oskarżony podnosił, że nie jest pierwszym właścicielem ingerującym w linię brzegowa. Zdaniem Sądu „Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem obrońcy, że skoro już raz środowisko zostało zniszczone na tej działce, to później nie jest to już możliwe. Środowisko naturalne to złożony ekosystem, w którym każda jego cześć jest istotna dla fauny i flory, a każda ingerencja powoduje zniszczenia i nieodwracalne skutki” .
Także doktryna w zakresie przedmiotowej ustawy wskazuje, że uszkodzenie lub niszczenie brzegu śródlądowego wód polega tak na naruszeniu istniejącego stanu ale i na jego pogorszeniu – porównaj komentarz do prawa wodnego pod red. B. Rakoczego, LEX a Wolters Kluwer business, Warszawa 2013, str..743.
W sytuacji niezgadzania się z opinią biegłego strona może wnosić o jej uzupełnienie bądź powołanie innego biegłego.
Jeżeli masz jakieś pytania lub potrzebujesz pomocy, to skontaktuj się ze mną.