Czy mogę podsypać ziemią działkę na terenie zalewowym?

Przed podjęciem jakichkolwiek prac ziemnych na terenie działki położonej na terenie zalewowym musisz mieć na względzie obowiązujące przepisy prawa wodnego czy budowlanego.

Ryzyko powodziowe

W myśl art. 16 pkt 4 ustawy Prawo wodne poprzez cel zarządzania ryzkiem powodziowym rozumie się ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej. Na podstawie dokonanej analizy stwierdzono, że realizacja zabudowy nie ograniczy negatywnych skutków powodzi, tylko będzie powodować ich zwiększenie. Istotnym elementem w przeprowadzonej analizie są uwarunkowania lokalizacyjne terenu objętego zamierzeniem. 

Podsypanie gruntu ziemią

Załóżmy, że właściciel działki położonej na terenach zalewowych planuje „zniwelować” potencjalny poziom zalania gruntu poprzez nawiezienie dodatkowej ziemi w celu „podwyższenia” gruntu. Takie działanie zostanie zakwalifikowane (art. 389 ust. 8 Prawa wodnego) jako zmiana ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód. W praktyce wiąże się to z obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Takie nasypanie ziemi może wpłynąć na stosunki wodne na samej działce, jak i działkach sąsiednich.

Dodatkowo zgodnie z art. 390 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na lokalizowanie na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią nowych obiektów budowlanych.

Jak zaś stanowi art. 396 ust. 1 pkt 3,4 i 8 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.

Stosownie do art. 400 ust. 8 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji.

Ograniczenie zabudowy

W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje ugruntowane stanowisko, że „ograniczenie obszarów zalewowych poprzez ich zabudowę i podnoszenie terenu w ostatecznym rozrachunku, w razie powodzi, prowadzi do poszukiwania przez wody powodziowe ujścia w inne niezabezpieczone przed napływem wody miejsca. Konsekwencją powyższego jest zaś powstawanie zagrożeń na obszarach dotychczas nie zagrożonych powodzią lub zagrożonych w minimalnym stopniu. Tego typu skutki planowanej inwestycji nie mogły być przez organ nie uwzględniane w kontekście ryzyka powodziowego, które nie może być ograniczane wyłącznie do działki inwestycyjnej” Wyrok WSA w Szczecinie z 14.08.2024 r., II SA/Sz 312/24, LEX nr 3770413.

 Co ważne, w stanowisku NSA zawartym w wyroku 8 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 676/20, w którym zwrócono uwagę, że zlokalizowanie zabudowy mieszkaniowej na terenie zalewowym ze swojej istoty pozostaje w kolizji z celami zarządzania ryzykiem powodziowym. Oprócz kwestii narażenia życia i zdrowia mieszkańców oraz zlokalizowanego na tym terenie mienia, wskazać należy jeszcze na ograniczenie potencjału retencyjnego terenu, zwiększenie naporu fali powodziowej oraz konieczność dodatkowego angażowania służb ratowniczych w razie powodzi.

Pozwolenie wodnoprawne czy pozwolenie na budowę?

Działania inwestora związane z budową, np. domu czy domku letniskowego wymaga podjęciu szeregu działań. Na terenach zalewowych podstawową i pierwotną kwestią będzie pozwolenie wodnoprawne. Natomiast pozwolenie na budowę może być wydane dopiero po uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów (art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane), a do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć opinie, uzgodnienia, pozwolenia wymagane przepisami szczególnymi (art. 33 ust. 2 P.b.), co oznacza, że w przypadku realizacji zamierzenia inwestycyjnego, dla którego jest wymagane pozwolenie wodnoprawne obejmujące wykonanie urządzeń wodnych i zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, należy je uzyskać w pierwszej kolejności, a następnie złożyć wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę.

Na marginesie inaczej będzie, gdy zachodzi sytuacja szczególnego korzystania z wód, a zatem zastosowanie znajduje punkt 2 art. 389 ustawy Prawo wodne. Wobec powyższego nawet gdyby w przypadku przedmiotowej inwestycji pozwolenie wodnoprawne było wymagane- nie jest konieczne przedstawienie decyzji na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę. Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód (art. 389 pkt 2 ustawy Prawo wodne) nie jest wymagane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jeżeli masz jakieś pytania, to napisz do mnie!