Opłata legalizacyjna przy wykonaniu urządzenia wodnego bez zezwolenia

Przepisy ustawy prawo wodne precyzują warunki umożliwiające konwalidację samowoli inwestora.

Jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia organ może podjąć decyzję o jego legalizacji, zabezpieczeniu bądź usunięciu.

Wysokość opłaty

Podmiot otrzymawszy pozytywną decyzję o legalizacji jest zobowiązany do uiszczenia opłaty. Aktualnie jednostkowa stawka opłaty wynosi 5000,15 zł. Uiszcza się ją w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. W decyzji wskazuje się numer rachunku bankowego, na który powinna zostać dokonana ta opłata.

Obowiązek uiszczenia opłaty, o przedawnia się z upływem 5 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Stawka opłaty ustalona w roku poprzednim podlega każdego roku kalendarzowego zmianie w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za rok poprzedni, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość stawki opłaty obowiązującej od dnia 1 stycznia roku następnego.

Interes osób trzecich

Stroną postępowania legalizacyjnego, obok wnioskodawcy, mogą być także podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania rozpatrywanego pod kątem legalizacji urządzenia wodnego.

Ewentualne stwierdzenie oddziaływania wnioskowanego korzystania z wód na prawa lub obowiązki, determinuje w świetle art. 401 ust. prawa wodnego powstanie po jej stronie legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego. Nie zawsze wiążę się to z brakiem uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia.

Ekspertyza ocenia naruszenie obowiązków

W ocenie sądów dyspozycja art. 410 „ma zastosowanie w sytuacjach, gdy podmiot uzyskał pozwolenie wodnoprawne, wykonał obowiązki z niego wynikające, a mimo to doszło do naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym.

Wówczas na podstawie ww. regulacji organ administracji staje się uprawniony do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, mającej charakter dowodowy. Do nałożenia tego obowiązku wystarczy uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby trzeciej przez wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego”.

Dopiero ekspertyza powinna określić, czy rzeczywiście, w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego, nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich. Bez wykonania ekspertyzy nie jest możliwe bezsprzeczne, jednoznaczne ustalenie, że naruszenie to związane jest z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego przez stronę.

W formie przykładu, w sytuacji gdy strona postępowania konsekwentnie wskazuje na zalewanie jej gruntów, upatruje powodów tego stanu rzeczy w realizowaniu pozwolenia wodnoprawnego, nie kwestionuje co do zasady legalności jego uzyskania ale skutki jego wykonywania, to organy pozostają w obowiązku rozważyć wszczęcie postępowania w trybie art. 410 ust. 1 prawa wodnego. W przypadku tego postępowania, ocenie podlegają okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego.

autorka artykułu

adwokatka Karolina Wierzbicka 

doktorankta Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych UŁ, autorka tekstów dot. prawa w Rzeczpospolitej, członkini stowarzyszeń i organizacji zrzeszających ekspertów od prawa wodnego