Oględziny w prawie wodnym – kiedy są konieczne i jak przebiegają?
Nierzadko w celu udokumentowania zmian stosunków wodnych, ustalenia stopnia zanieczyszczenia, ingerencji w urządzenia wodne niezbędne mogą się okazać oględziny przeprowadzone przez przedstawicieli organów administracji. Mogą one mieć znaczenie w praktyce (np. przy zalaniu działki, zmianie stanu wody, odwodnieniu terenu)?
Kiedy przeprowadza się oględziny?
W prawie wodnym, oględziny pełnią istotną rolę w kontroli gospodarowania wodami i przestrzegania przepisów. Oględziny te, przeprowadzane przez uprawnione organy, takie jak Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie czy Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, mają na celu ustalenie stanu faktycznego, wykrycie ewentualnych nieprawidłowości oraz sprawdzenie, czy działalność związana z wodami jest prowadzona zgodnie z prawem. Przepowadza się je także w postępowaniach cywilnych (zalanie) i administracyjnych. Jeżeli chodzi o postepowanie administracyjne przeprowadza się je z urzędu (decyzja samodzielna organu) lub na wniosek strony.
Rodzaje oględzin i organy kontrolne:
- Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie:Kontroluje przestrzeganie przepisów dotyczących gospodarowania wodami, w tym poboru wód, wprowadzania ścieków, oraz eksploatacji urządzeń wodnych.
- Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska:Kontroluje przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony środowiska, w tym ochrony wód, gleb, i emisji do środowiska.
- Państwowa Inspekcja Sanitarna:Kontroluje jakość wody w kąpieliskach.
Przebieg oględzin – krok po kroku
- Zawiadomienie stron: poinformowanie na piśmie, kontakt telefoniczny lub mailowy z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem, w wyjątkowych przypadkach nieciarpiących zwłoki- krótszy termin;
- Obecność biegłego lub rzeczoznawcy- w celu wykonania pomiarów na oględzinach może być obecny wykfalifikowany biegły, aby ocenić skalę zalania, zanieczyszczenia, uszkodzenia.
- Sporządzenie protokołu- możliwość zgłaszania uwag, stwierdzenie przebiegu przeprowadzenia oględzin, spis osób obecnych, opis stanu zastanego, precyzyjne odzwierciedlenie (opis) obiektu czy miejsca oględzin.
Znaczenie oględzin jako dowodu poświęcono na to oddzielny wpis https://karolinawierzbicka.pl/dowowdy-w-prawie-wodnym/
Praktyczne wskazówki dla właścicieli nieruchomości
– współpracuj z organem. Ustal dogodny termin. Oględziny, a szczególności protokół może być kluczowym dowodem w postępowaniu;
– urzędnicy powinni się wylegitymować, przedstawić się i podać funkcję w danym organie.
– odmowa udostępnienia np. działki, pola i innego obiektu może się wiązać z nałożeniem grzywny administracyjnej (pieniężnej) przez organ administracji;
-podczas oględzin możesz przedkładać lub okazać swoje dokumenty i dowody;
– możesz zadawać pytania.
Kluczowe jest spisanie i odczytanie protokołu przez wszystkie strony. Jako podmiot masz prawo zgłosić uwagi lub odmówić podpisania protokołu z oględzin, jeżeli nie zgadzasz się z treścią. Wtedy urzędnik musi sporządzić taką adnotację w samym protokole.
Uprawnienia organów kontrolnych w zakresie oględzin są szerokie i obejmują m.in.:
- Prawo wstępu na teren nieruchomości, w celu przeprowadzenia oględzin.
- Prawo żądania dokumentacji i informacji związanych z gospodarowaniem wodami.
- Prawo do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości.
- Prawo do ujęcia osoby w przypadku popełnienia przestępstwa lub wykroczenia (sprawa karna lub wykroczeniowa).
Podsumowując oględziny mogą być:
- Weryfikacją stanu faktycznego (np. czy woda rzeczywiście spływa z sąsiedniej działki)
- Podstawą do decyzji administracyjnej lub rozstrzygnięcia sądu
- Możliwością zakwestionowania wyników oględzin (powołanie prywatnego biegłego w celu sporządzenia własnej ekspertyzy jako przeciwdowód).