Kiedy należy zalegalizować samowolę wodną ?

W ustawie prawo wodne są wskazane warunki umożliwiające zalegalizowanie samowoli inwestora.

Tak będzie w przypadku wykonania urządzenia wodnego (np. urządzenia piętrzące, rowy, kanały, obiekty służące do ujmowania do ujmowania wód powierzchniowych i podziemnych) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia. Organ może podjąć decyzję o jego legalizacji, zabezpieczeniu bądź usunięciu.

Wniosek inwestora (właściciela) o legalizację samowoli wodnej

Jako właściciel urządzenia wodnego możesz wystąpić z wnioskiem o jego legalizację. Najważniejszym elementem tego wniosku będzie operat wodnoprawny, gdyż jest on podstawowym dokumentem pozwalającym na weryfikację zgodności legalizowanego przedsięwzięcia.

Bez operatu nie będzie możliwe uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego (lub dokonanie zgłoszenia). Sam operat wodnoprawny ma on charakter wysoce techniczny i specjalistyczny (co zbliża go funkcją do opinii biegłego). Z drugiej strony jest on przedkładany przez stronę postępowania.

Organ wnikliwie weryfikuje złożoną dokumentację

W większości przypadków wniosek o legalizację samowoli złożysz do dyrektora zarządu zlewni Wód Polskich. Organ ten ma obowiązek wnikliwie sprawdzić złożone przez ciebie dokumenty.

Wynika to z prostej przyczyny, gdyż wszystkie istotne dane i parametry urządzenia zobowiązany jest podać inwestor (najczęściej będzie to sam wnioskodawca). Weryfikacja będzie polegać na sprawdzeniu pod kątem kompletności, rzetelności oraz prawdziwości.

Przesłanki legalizacji

Organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza:

1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza,
2) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym,
3) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy,
4) ustaleń programu ochrony wód morskich,
5) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych,
6) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
7) wymagań dotyczących ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków wynikających z przepisów odrębnych.

Brak możliwości usunięcia urządzenia wodnego

W praktyce może zaistnieć sytuacja kiedy nie uzyskasz pozytywnej decyzji o legalizacji urządzenia wodnego.

Likwidacja urządzenia będzie niemożliwa, np. ze względów technicznych lub ekonomicznych. Wtedy organ może na ciebie nałożyć jako właściciela tego urządzenia obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Przywrócenie poprzedniej funkcji

Brak wystąpienia przez ciebie z wnioskiem lub brak decyzji o legalizacji urządzenia wodnego będzie się wiązało z obowiązkiem usunięcia urządzenia. W decyzji będziesz miał ustalone warunki i termin wykonania tego obowiązku.

autorka artykułu

adwokatka Karolina Wierzbicka 

doktorankta Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych UŁ, autorka tekstów dot. prawa w Rzeczpospolitej, członkini stowarzyszeń i organizacji zrzeszających ekspertów od prawa wodnego