Czym są usługi wodne?

Ustawa o prawie wodnym z 2017 roku przyjęła własną definicję „usług wodnych”. Pojęcie to nie obejmuje odbiorców usług wodno-kanalizacyjnych.

Najprościej rzecz ujmując usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 u.p.w. usługi wodne obejmują:

1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych;
2) piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód;
3) uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych oraz ich dystrybucję;
4) odbiór i oczyszczanie ścieków;
5) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych;
6) korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej;
7) odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast;
8) trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód – wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast;
9) odprowadzanie do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych.

Usługi wodne w wyrokach sądów administracyjnych

Dotychczas obowiązujące prawo wodne doczekało się już orzecznictwa sądów administracyjnych, precyzujących jej przepisy.

Jako jeden z przykładów warto przytoczyć, że samo „wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych stanowi usługę wodną.

Wymaga to pozwolenia wodnoprawnego. Nie będzie to oznaczać pełnej dowolności w odprowadzaniu ścieków. Wynika to jednoznacznie z innego przepisu tej samej ustawy.

W myśl art. 80 Prawa wodnego wprowadzanie do wód lub do ziemi wód opadowych lub roztopowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej jest dopuszczalne.

Tak będzie kiedy właściwy organ Wód Polskich ustali, w drodze decyzji, że takie dopuszczenie nie kłóci się z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

Opłata podwyższona za brak zezwolenia

Usługą wodną będzie korzystanie z wód do celów energetyki wodnej. W związku z tym pobór wód na cele elektrowni wodnych, (który jest także poborem wód podziemnych lub powierzchniowych) bez wymaganego zezwolenia wodnoprawnego, może wiązać się z obowiązkiem poniesienia opłaty podwyższonej.

Warunkami zastosowania tej opłaty jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego. Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.

W razie korzystania ze środowiska z przekroczeniem lub naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu lub innej decyzji podmiot korzystający ze środowiska ponosi, oprócz opłaty, administracyjną karę pieniężną.

autorka artykułu

adwokatka Karolina Wierzbicka 

doktorankta Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych UŁ, autorka tekstów dot. prawa w Rzeczpospolitej, członkini stowarzyszeń i organizacji zrzeszających ekspertów od prawa wodnego