Budowa pomostu w obszarze chronionym przyrodniczo. Co może RDOŚ?

W obecnym stanie prawnym budowa na obszarach chronionych przyrodniczo poza zgodą organów wymaga także współdziałania regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Sama zgoda na warunki zabudowy będzie w tym wypadku niewystarczająca.

Warunki zabudowy

Uzyskanie warunków zabudowy w obszarach chronionych przebiega dwuetapowo. W odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp). Na samym początku obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie główne (tj. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy) jest przygotowanie projektu zamierzonego rozstrzygnięcia (decyzji) w oparciu o żądanie inwestora tj. treść złożonego wniosku. Następnie obowiązkiem organu współdziałającego (uzgadniającego) jest ocena dopuszczalności zaakceptowania przedłożonego projektu decyzji. Ocena ta przy tym odbywa się w granicach wynikających z właściwości rzeczowej (kompetencji) organu uzgadniającego.

 Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż parki narodowe obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Do takich obszarów należą m.in. obszary Natura 2000 (art. 6 u.o.p.). Ustawodawca nadał współdziałaniu z organem wyspecjalizowanym w zakresie ochrony przyrody, w tym ochrony obszarów Natura 2000, jakim jest RDOŚ, postać uzgodnienia dokonywanego w formie postanowienia, na które zażalenie przysługuje inwestorowi (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.).

Uzgodnienie oznacza wyrażenie zgody, a nie tylko niewiążącej opinii. Innymi słowy, organ główny nie może wydać decyzji pozytywnej w sytuacji, w której organ współdziałający odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Stosownie do art. 33 ust. 1 u.o.p. zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub

3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Postanowienie RDOŚ

Ustawa o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym wymaga współdziałania regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Jego stanowisko przybiera formę postanowienia. Możesz się odwołać od tego postanowienia w formie zażalenia do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Termin na zażalenie wynosi 7 dni od daty doręczenia (od odebrania listu poleconego). W orzecznictwie wskazuje się na „obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska, w sytuacjach przewidzianych w art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., jest podyktowany koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona środowiska (w tym środowiska przyrodniczego). Powierzenie uzgodnienia wyspecjalizowanemu organowi w założeniu ma gwarantować fachową ocenę zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami szczególnymi, określającymi cele, zasady i formy ochrony przyrody.” Wyrok NSA z 6.05.2025 r., II OSK 2966/24, LEX nr 3901698.

 Dobro publiczne

 Jak podkreśla się w judykaturze, obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska, w sytuacjach przewidzianych w art. 53 ust. 4 pkt 8 upzp, jest podyktowany koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona środowiska (w tym środowiska przyrodniczego). Powierzenie uzgodnienia wyspecjalizowanemu organowi w założeniu ma gwarantować fachową ocenę zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami szczególnymi, określającymi cele, zasady i formy ochrony przyrody (por. np. wyrok NSA z 1 października 2021 r., sygn. akt II OSK 170/21, wyrok WSA w Warszawie z 24 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2052/20). Zaznaczyć przy tym trzeba, że zakres kompetencji organu uzgadniającego jest ograniczony, bowiem nie może on zastępować organu wydającego decyzję co do istoty sprawy i nie może wkraczać w sferę nieobjętą jego właściwością (wyrok NSA z 21 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1867/20).

 Znaczące negatywne oddziaływanie

Negatywne postanowienie RDOŚ można zakwestionować. Jedną z form jest ocena i interpretacja konkretnych przepisów ustawy prawo o ochronie przyrody. Takim punktem zaczepienia może być rozumienie zagadnienia: „Znaczące negatywne oddziaływanie” na środowisko. Na gruncie tej ustawy jest ono pojęciem nieostrym, „co stawia przed organem stosującym art. 33 ust. 1 u.o.p. wymagania związane z precyzyjnym wskazaniem przesłanek, na których się oparł wydając rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślić należy, że w przeciwieństwie do innych obszarowych form ochrony przyrody, takich chociażby jak parki narodowe czy rezerwaty przyrody, w stosunku do obszarów Natura 2000 ustawodawca nie wprowadził konkretnych zakazów czy nakazów. Objęcie więc danego terenu obszarem Natura 2000 nie stanowi podstawy do automatycznego wysnucia wniosku o braku możliwości zagospodarowywania tego terenu, czy też korzystania przez niego w inny sposób przez właściciela.” Wyrok NSA z 14.01.2025 r., II OSK 977/22, LEX nr 3830541.

Jeżeli masz jakieś pytania, to skontaktuj się ze mną.