Budowa pomostu lub mostu a prawo wodne – zgłoszenie czy pozwolenie?

Kiedy można wybudować pomost lub most bez pozwolenia wodnoprawnego? Wyjaśnienie granic zgłoszenia oraz najczęstszych problemów z legalnością takich inwestycji.

Zarówno budowa mostu i pomostu może stanowić znaczną ingerencję w stosunki wodne. Kluczową z punktu widzenia prawa wodnego jest ustalenie czy dany obiekt stanowi urządzenie wodne.

Urządzenia wodne

Pomocna w tym zakresie będzie definicja urządzeń wodnych z art. 16 pkt 65  p.w. Stanowi ona przykładowe wyliczenie, co oznacza, że nie jest to katalog zamknięty.

Zgodnie z tą definicją poprzez urządzenia wodne – rozumie się przez to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym:

1.  urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy,
2. sztuczne zbiorniki usytuowane na wodach płynących oraz obiekty związane z tymi zbiornikami,
3.  stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji,
4.  obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych,
5. obiekty energetyki wodnej,
6. wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych,
7. stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych,
8. urządzenia służące do chowu ryb lub innych organizmów wodnych w wodach powierzchniowych,
9.  mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie,
10.  stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych.

W tej definicji nie znajduje się most, który mieści się w definicji budowli  art. 3 pkt 3 prawa budowlanego – należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Wykluczenie mostów z definicji urządzeń wodnych wynika z faktu, że nie służy on kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. Mówiąc inaczej most jako budowla przeznaczona do przeprowadzenia drogi, ciągu pieszo-rowerowego lub innego rodzaju komunikacji nad przeszkodą terenową, taką jak woda. Budowa mostu, ze względu na potencjalny wpływ na zasoby wodne i środowisko, zazwyczaj wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

Co ważne na gruntach Skarbu Państwa administrowanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie mogą być posadowione jedynie te urządzenia wodne, dla których zawarte są umowy użytkowania gruntów pokrytych wodami lub dzierżawy.

Do zawarcia umowy niezbędna jest prawomocna zgoda wodnoprawna, decyzja legalizacyjna lub zaświadczenie skutecznego dokonania zgłoszenia, jeżeli rodzaj prowadzonej na gruncie działalności tego wymaga. Zgodnie z art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych jakim jest w rozumieniu ustawy także pomost.

Pomost w zależności od wymiarów

Art. 394 ust 1 pkt 1 prawa wodnego Wykonanie pomostu o szerokości do 3 m i długości całkowitej do 25 m, stanowiącej sumę długości jego poszczególnych elementów. Co ważne  jeśli wymiary pomostu przekraczają podane wartości konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Tak samo będzie w przypadku dwóch pomostów na tej samej działce mających wymiary poniżej 25 m i szerokości 3 m. W praktyce zdarza się, że użytkownicy wykorzystują pomost do cumowania jednostek wodnych. To stanowi znaczne nadużycie.

Pomost w rozumieniu przepisów Prawa wodnego nie może służyć do cumowania jednostek pływających, bez względu na ich rozmiary i przeznaczenie. Obiekt służący do cumowania stanowi bowiem przystań, również kwalifikowaną jako urządzenie wodne, przy czym jego wykonanie zawsze wymagać będzie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Przystań pływająca lub pomost pływający

W praktyce coraz częściej spotykamy się z tzw. przystaniami pływającymi (pontonowymi)

„Pojęcie urządzenie wodne zdefiniowane na gruncie p.w. nie obejmuje przystani pływających, czyli statków. W pozwoleniu wodnoprawnym zawiera się opis urządzenia wodnego, w tym podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie i warunki jego wykonania oraz jego lokalizację za pomocą informacji o nazwie lub numerze obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych oraz współrzędnych. W przypadku przystani pływającej nie jest możliwy opis jej lokalizacji.” Wyrok WSA w Białymstoku z 19.06.2019 r., II SA/Bk 273/19, LEX nr 2692378.

Co z kładką dla pieszych?

Kładka była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W wyroku z 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 692/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że „kładka, jako rodzaj mostu lub wiaduktu o niewielkiej szerokości, będąca przejściem dla pieszych i ewentualnie dla rowerów, jest urządzeniem wodnym. Charakter kładki jako urządzenia wodnego nie przekreśla jej charakteru jako obiektu budowlanego, definiowanego przepisami P.b., i to właśnie z tego powodu mogą mieć do niej zastosowanie przepisy P.b. Stosownie do art. 3 pkt 1 P.b. pomost, czy kładka jest obiektem budowlanym, mieszcząc się w kategorii budowli w rozumieniu pkt 3 art. 3 P.b. i jego budowa wymaga co do zasady pozwolenia na budowę chyba, że posiada parametry określone w art. 29 ust. 1 pkt 16 P.b., wówczas wystarczające jest dokonanie zgłoszenia zamiaru jego wykonania (art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.). Jednocześnie, obiekt taki jest urządzeniem wodnym w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne”.

Jakie konsekwencje?

Brak zgłoszenia może się wiązać z koniecznością zlikwidowania urządzenia wodnego, jego legalizacji z a stosowną opłatą przy spełnieniu pozostałych wymagań o braku negatywnych skutków w stosunki wodne. Jedną z możliwych sankcji jest administracyjna kara pieniężna. Więcej w moim artykule o własnym pomoście nad jeziorem.

Jeżeli masz jakiesz pytania, to skontaktuj się ze mną!